Aile Heykeli

Bugün sizlere bahsetmek istediğim ”Aile Heykeli” tekniği bir sosyal hizmet uzmanı ve aile terapisti olan Virginia Satir’in ortaya koyduğu bir modeldir. Bu modelin amacı işlevsel olmayan ailelerin gerilim karşısında takındıkları rolleri somut olarak göstermektir. Bu model hakkında konuşmadan önce işlevsel olan ve olmayan aile yapısının özelliklerine ilişkin konuşmak daha faydalı olacaktır.

Aile Yapısı

İşlevsel olmayan aileler basitçe şu şekilde ifade edilebilir; iletişim örüntülerinin samimiyetten uzak yapısal bir güç ilişkisi içerisinde olduğu aileler işlevsel olmayan ailelerdir. Aile ilişkisi içerisinde üyeler birbirine karşı devamlı bir savunma halindeyse, aile üyelerinin fikirlerini özgürce ifade edebilecekleri bir ortam yoksa, tüm aile bireylerinin aynı düşünüp aynı hissetmesi bekleniyorsa(Bu özellikle güç erki baba ile aynı görüşe sahip olma konusunda gelişecektir.), aile üyeleri birbirine karşı mesafeli ve politik davranıyorsa, evde adeta bir taht oyunu oynanıyorsa, aile ilişkileri tutarsızsa ve bireyler davranışlarında esnek değilse bu aile işlevsel olmayan ailenin özelliklerini gösteriyor demek yanlış olmayacaktır.

İşlevsel aileler ise üyelerine bakım sıcaklık ve şevkat sağlar. Aile bireyleri esnek, güvenilir ve açıktır. Bireyler aile içerisindeki olumsuzlukları gün yüze çıkarıp suçlamacı bir tavır takınmak yerine yapıcı, destekleyici ve tölere edici bir tutum segilemeye çalışırlar. Ailede güç tek bir erkin elinde değildir. Ailede dürüstlük ve saygı hakimdir. İnsani değer önemsenir ve aile ilişkileri doğrudan sağlanır.

Virginia Satir’e göre aile terapisi, işlevsel olmayan ailelere, şablonlarını değiştirerek işlevsel olma imkanı tanır. Yani aile ilişkisi içerisindeki hatalı tutumların fark edilmesi ve ailenin gerekli uzman desteğini alması sonucu hatalı tutumlar değiştirilebilir.

Aile Heykeli

Aile heykeli yöntemi; aile üyelerinin, iletişimlerinde yaşanan bir çatışma halinde sıklıkla nasıl davranışlar gösterdiklerini anlamak ve bu davranışların dışarıdan nasıl bir imaj çizdiğini fark etmek için terapi sırasında uygulamalı rol çalışması yapmalarını içerir. Aile üyeleri temsil ettikleri rolün ifadesine bürünür ve yanlış baş etme örüntüleri keşfedilir. Aile Heykeli modelinde 4 rol(başa çıkma tutumu) vardır.

Suçlayıcı

Suçlayıcı kimseler yaptıkları davranışların sorumluluğunu almaktan kaçınırlar ve adeta ”şer gücü” ile karşıdaki kişi üzerinde baskınlık kurmaya çalışırlar. Bu kişiler kendilerini korumak için hep başka bir aile bireyini suçlar, kendilerini haklı çıkarmaya çalışırlar. Bu içsel olarak kendilerini yetersiz görmeleri ve kendilerini onaylamak istemeleri sonucu onların başvurduğu bir baş etme yöntemidir. ”Sen beni suçlamasaydın, sana bağırmazdım!” gibi cümleleri onlardan duymak oldukça mümkündür. Halbuki şuçlama karşısında bağırmak kişinin kendi tercihidir. Ortada yanlış bir anlaşılma varsa bu durum sukunet içerisinde de çözülebilir. Fakat suçlayıcılar kendi davranışının sorumluluğunu almaktan kaçındıkları için hep bir bahaneleri vardır.

Sakinleştirici/Kabul Edici

Sakinleştirici kişiler ”Aman ağzımızın tadı kaçmasın!” diyerek çatışmadan kaçınan ve ”ortalığı idare eden” kimselerdir. Onlar aile içinde herhangi bir çatışma olmaması için tarafları sakinleştirirler. Kendilerine bir suçlama yönlendirildiğinde kabul ederler. Sakinleştirici tavır takınan aile üyeleri genelde özür dileyen ve kendi fikrini söyleyemeyen kişilerdir. Uyum sağlama uğruna kendi kişisel görüşlerini ifade edemez; ”peki, haklısın, olur” gibi ifadeleri sıkça kullanırlar. Türk aile yapısına baktığımızda ise ne yazık ki bu rolü aile içinde sıklıkla kadınların -özellikle annelerin- üstlendiğini görmekteyiz.

Akılcı/Aşırı Mantıklı

Akılcı kişiler aşırı mantıklı bir tutum sergileyerek duygusallıklarını bastırırlar. Bu kişiler dışarıdan soğuk, duygusuz ve acımasız gibi gözükürler. Kendilerinin ve aile üyellerinin duygularını inkar ederek güçlü durmaya çalışırlar. Onların bu katı duruşları aslında sorunlar ile baş etme yöntemleridir.

Dikkat Dağıtıcı/İlgisiz

Dikkat dağıtıcılar sürekli odağı dağıtmaya ve sorun olarak görülen konunun konuşulmasına engel olmaya çalışırlar. Ciddi bir konu konuşulurken alakasız bir şaka yapabilir veya konudan uzak bambaşla birşey söyleyerek aile üyelerinin dikkatini başka bir yöne çevirmeye çalışabilirler. Bu kişilerin davranışlarının temelinde de yine sorunla yüzleşmekten kaçınma güdüsü vardır.

Not:

Tüm bu saydığımız roller ve özellikler doğrultusunda kendinize ve aile üyelerinize herhangi bir etiketleme yapmaktan kaçınmanızı tavsiye ederiz. Bu özellikler genel ifadeler içermekle birlikte, her bireyin ve ailenin biricik olduğunu unutmayınız. Bu yazının amacı aile içi iletişiminizle alakalı herhangi bir yardıma ihtiyacınız olduğunu düşünüyorsanız bu konuda sizlere tüm aile bireyleri ile yapılan çalışmaların başarılı sonuçlar verebileceğini ifade etmektir.

Buradan anasayfaya ulaşabilirsiniz. Buradan tavsiye videoyu izleyebilirsiniz.

Okumalısın!

İnsanoğlunun Yeni Uzvu: Cep Telefonları

Bugün neredeyse herkesin elinde bir akıllı telefon mevcut. İş için kullanılan ikinci telefonları bu hesaplamaya dahil etmiyorum bile. Hatta bu durum öyle bir hal...

Can Sıkıntısı Neden Can Sıkar?

''Canım sıkıldı'' ifadesini kullanmayanımız yoktur sanırım. Peki ama nedir bu şiddetle kaçınmaya çalıştığımız can sıkıntısı? Bugün üzerine çok konuşulmayan ve konuşmayı da çok sevmediğimiz...

Sınav Kaygısıyla Başa Çıkma Rehberi

Sınav kaygısı yaşamayanımız yoktur sanırım. Fakat nedense herkes var olan sınav kaygısıyla nasıl başa çıkacağını düşünür ama kimse neden sınav kaygısı yaşadığını düşünmez! Beni...

Bizi Takip Edin!

33,313BeğenenlerBeğen
12,345TakipçilerTakip Et
44,123TakipçilerTakip Et
5,554AboneAbone Ol